"DUURZAAM VOL VUUR AAN HET WERK"
effectieve preventie van burnout
(media-artikel 2001)

 

"Vol vuur aan het werk", mét behoud van gezondheid en continuďteit is naar onze mening één van de grote uitdagingen van het eerste decennium van het nieuwe millennium. Op het eind van de vorige eeuw en het begin van de huidige staan bovenmatige werkdruk en burnout in de belangstelling. Grote groepen werknemers hebben in toenemende mate last van een stijgende werkdruk. De oorzaken daarvan zijn veelzijdig en complex: economie op volle toeren, toenemende informatisering, toenemende mogelijkheden in werk en privé etc. etc. Omdat onze tijd en energie beperkt zijn wordt het steeds belangrijker om keuzes te maken: "Wat doe ik en op welke wijze doe ik dat?" zijn daarin belangrijke vragen. Het beantwoorden is niet zo gemakkelijk: veel is "leuk" en "uitdagend" en we willen steeds "meer" en "beter". Bewustzijn over jezelf zoals over je levensdoelen en je echte behoeften vergemakkelijken het maken van belangrijke keuzes. Voortgaan zonder kiezen kan leiden tot verlies van balans in het leven, welke vervolgens weer over kan gaan in een situatie van psychische overbelasting. We spreken overigens van burnout wanneer de psychische overbelasting veroorzaakt wordt door langdurig bestaande stress op het werk. Steeds meer werknemers worden op dit moment overvallen door burnout. 

"Is dat niet te voorkomen?": vragen wij ons af. De ervaring leert dat preventie in onze maatschappij weinig aandacht krijgt op het moment dat het werkzaam zou kunnen zijn. Aandacht achteraf des te meer. Kijk maar eens naar de sociale processen rondom de Enschedé- en Volendam-ramp. Veiligheid en preventie staan dan (pas) volop in de belangstelling. Ook de wet- en regelgeving en de handhaving daarvan krijgen volop de aandacht. Opmerkelijk is dat een aantal maanden na 1 januari 2001 nog schrikbarend veel horeca-gelegenheden niets aan passende brandpreventie hadden gedaan! Zelfs het verlies van meerdere levens lijkt geen voldoende impuls te zijn om de eigen situatie eens goed te analyseren. Wat is er dan nog meer voor nodig? 

Ook bij het fenomeen psychische overbelasting en burnout zie je veel van deze processen terugkomen. Bagatalisatie en ontkenning vieren hoogtij bij deze onderwerpen. Blijkbaar vreest men te veel moeite om zich daar (ook nog) mee bezig te houden. Op de korte termijn is dat wellicht terecht, op de middellange termijn echter vergist men zich deerlijk. Hoewel iemand met burnout niet overlijdt of ernstige levenslange verwondingen draagt, is het opgedane psychische leed groot. Ook het extra werk voor de manager (realiseren van ingewerkte vervanging) en de extra kosten voor de werkgever zijn aanzienlijk.
InnerSite training, coaching en advies heeft de ervaring dat effectieve preventie van psychische overbelasting heel goed mogelijk is. De gedane investering in tijd en middelen betaalt zich dubbel en dwars terug! Burnout-preventie wordt met name vergemakkelijkt door de gelukkige omstandigheid dat vrijwel ieder werkend mens wel eens in meer of mindere mate een periode van psychische overbelasting heeft meegemaakt. Dit feit vergemakkelijkt de bewustwording van de vroege signalen van overbelasting in het hier en nu. Zo ontstaat preventief bewustzijn. Wanneer dat gekoppeld wordt aan goede praktische handelswijzen ontwikkelt zich effectieve preventie. Hiermee vervalt burnout als prikkel om de (over)belasting van leven en werk te wijzigen. Met effectieve preventie ontstaat die prikkel al vroegtijdig bij de aanvang van het verliezen van het evenwicht.

 

In snel ontwikkelende bedrijfstakken zoals de ICT en de telecommunicatie bestaat een cultuur die voorgenoemde processen extra scherp ten toon spreiden. Daar heerst volop een cultuur van: "veel werken, niet zeuren en de klus klaren"; "wil je wat bereiken dan moet je er helemaal voor gaan"; "nu het goud zoeken, voordat een ander het wegkaapt" etc. Juist in deze zo sterk op de buitenwereld gerichte cultuur wordt de binnenwereld vergeten. Dit geldt nog weer sterker voor de vele jongeren in deze branche. Immers zij zijn nog onervaren met werk en hebben nog nauwelijks een referentie in wat te doen én wat te laten. Op dit moment begint de schaduwzijde van de ICT-goudkoorts door te schemeren met toenemende aantallen burnouts in de ICT. 

In onze dagelijkse praktijk zien wij een toenemende aandacht van het Nederlandse bedrijfsleven voor preventie en behandeling van psychische overbelasting. Het begint door te dringen dat door burnout veel langdurig ziekteverzuim ontstaat en daarmee grote (im)materiële verliezen geleden worden. We zien ook dat bedrijven al een aantal jaren bereid zijn om de behandeling en coaching van burnout te bekostigen. Met name om de langdurige wachttijd van de reguliere behandelingsinstellingen (RIAGG's) te omzeilen. Ook zijn bedrijven in toenemende mate bereid om de arbeidsreďntegratie van burn-outs te laten ondersteunen door reďntegratiebedrijven. Eigenlijk pas zeer recent is de oriëntatie gestart op preventieve maatregelen. Vooral grote bedrijven houden zich daar op dit moment mee bezig. Het besef dat effectieve preventie meer is dan louter alleen voorlichting dringt gelukkig ook steeds meer door. In het verlengde hiervan zien wij dan ook een stijgende belangstelling voor managers-trainingen op het vlak van vroegtijdige herkenning van psychische overbelasting. 

Tot slot: we vergeten wel eens dat burnout ook positieve werkingen heeft. Mensen met een burnout veranderen vaak ingrijpend hun leven. Een verandering die ze veelal van hun leven niet hadden willen missen. Maar ook dat deze verandering voor velen mogelijk zou zijn geweest zónder burnout.
Wij hopen daarom dat werkdrukmanagement zijn entree mag doen in het Nederlandse arbeidsleven. Werkdrukmanagement richt zich op een optimale productiviteit mét behoud van evenwicht zodat het werk gemotiveerd en in continuďteit verricht kan worden. Het spreekt voor zich dat dit een gedeelde verantwoordelijkheid is van werkgever én werknemer. Met werkdrukmanagement kan een sterke en weerbare arbeidscultuur ontstaan waar veranderingen op een gezonde wijze kunnen plaatsvinden.

InnerSite - logo
InnerSite - banner